धेरै शोधिएका प्रश्नहरु

श्रम तथा रोजगार कार्यालय नेपाल सरकार श्रम,रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय अन्तरगतको श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभाग मातहतको प्रदेशस्तरीय संघीय कार्यालय हो ।

श्रम तथा रोजगार कार्यालयको प्रमुख कार्य श्रम प्रशासन नै हो । जसअन्तरगत श्रम निरीक्षण, व्यवसायजन्य स्वास्थ्य र सुरक्षाको सम्बन्धमा कार्य गर्ने, बालश्रम निवारणको सम्बन्धमा काम गर्ने,श्रम सम्बन्धी कानूनहरूको कार्यान्वयन गर्ने जस्ता कार्यहरू पर्दछन् । यसका अलावा वैदेशिक रोजगार विभागद्वारा प्रत्यायोजित अधिकारको प्रयोग गरी वैदेशिक रोजगारमा जाने कामदारहरूका लागि पुनः श्रम स्वीकृति प्रदान गर्ने काम पनि यस कार्यालयले गर्दै आएको छ ।

पुनः श्रम स्वीकृति जुनसुकै प्रदेशका नागरिकले जुनसुकै प्रदेशबाट लिन सकिन्छ । पुनः श्रम स्वीकृति लिनका लागि वैदेशिक रोजगार बोर्डको कल्याणकारी कोषमा रु.१५०० र स्वीकृत वीमा कम्पनीमा गई सम्बन्धित व्यक्तिको वैदेशिक रोजगार (म्यादी) वीमा गराउनुपर्छ ।

उद्योग तथा प्रतिष्ठानका कर्तव्यः १. प्रत्येक आ.व. को सुरुमा कार्यालयबाट श्रमिकको हाजिरी किताब प्रमाणित गर्नुपर्ने । २. प्रत्येक आ.व. को अन्त्यमा सम्बन्धित आ.व.को अडिट रिपोर्ट कार्यालयमा बुझाउनुपर्ने । ३. उक्त अडिट रिपोर्ट अनुसार उद्योग प्रतिष्ठान नाफामा देखिएमा नाफाको १० प्रतिशत बोनस प्रयोजनका लागि छुट्टयाउने । ४. बोनस छुट्टयाइएको १० प्रतिशत बाट बोनस वितरण गरी बाँकी रहेको मध्ये ३० प्रतिशत राष्ट्रिय स्तरको कल्याणकारी कोषमा जम्मा गर्ने । ५. प्रत्येक आ.व.को अन्त्यमा आफ्नो प्रतिष्ठानमा रहेका वायुमण्डलीय चाप भन्दा अधिकतम चापमा संचालन हुने ब्वायलर तथा प्रेसर भेसल मेसिनहरू जाँच गरी सञ्चालन योग्य भएमा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नका लागि कार्यालयमा निवेदन दिने । प्रमाणपत्र नलिई त्यस्ता उपकरणहरू सञ्चालन नगर्ने । ६. प्रतिष्ठानमा व्यवसायजन्य स्वास्थ्य सुरक्षा सम्बन्धी व्यवस्था लागू गर्ने/गराउने र दुर्घटना भएमा कार्यालयमा तत्काल जानकारी गराउने । ७. प्रतिष्ठानमा श्रमिकको नयाँ नियुक्ति भएमा, कुनै श्रमिकलाई स्पष्टिकरण सोधिएमा वा मानव श्रोत व्यवस्थापन संग सम्बन्धित यस्तै वा अन्य कुराहरूको सम्बन्धमा अनिवार्य रूपमा कार्यालयमा बोधार्थ दिने । ८. बालश्रम निषेध तथा नियमन गर्ने ऐन, २०५६ विपरीत कुनै पनि बालबालिकालाई श्रममा नलगाउने । ९. नेपाल सरकारद्वारा मिति २०७५ श्रावण २९ गते राजपत्रमा प्रकाशित न्यूनतम पारिश्रमिक सम्बन्धी व्यवस्था लागू गर्ने । १०. श्रम ऐन तथा नियमावलीले तोकेबमोजिमका अन्य कर्तव्य तथा अधिकारहरू । श्रमिकका कर्तव्यः १) श्रम ऐन, २०७४ तथा श्रम नियमावली, २०७५ मा तोकिएबमोजिम नियुक्तिपत्र, सेवा सुविधा सम्बन्धमा सचेत भई सो देखि बाहेक कुरामा सम्झौता नगर्ने । २) आफूले काम गर्ने उद्योग वा प्रतिष्ठानमा काम सुरु गरेको वा काम छोडेको व्यहोरा प्रमाणित गर्ने कागजात कार्यालय सम्म पुगे÷नपुगेको एकिन गर्ने । नपुगेको भए आवश्यक पहल गर्ने ।

- केही सीप सिकेर, आफूले गर्ने, गर्न सक्ने र जान्ने कामका वारेमा, पाउने तलवका वारेमा राम्ररी जानी बुझी मात्र जानु पर्दछ । - लाग्ने खर्च, प्राप्त हुने आम्दानीका वारेमा तुलनागरि लाभ हुने काममा मात्र जानु पर्दछ। - घर परिवारसँग सल्लाह, परामर्श गरी सहमतिमा मात्र जानु पर्दछ । - श्रम स्वीकृति लिएर मात्र बैदेशिक रोजगारमा जानु पर्दछ । - वैदेशिक रोजगारमा जाँदा दुर्घटनामा परी मृत्यू वा अंगभंग हुन सक्दछ। - वीमा गर्दा कामदारलाई र उस्को परिवारलाई आर्थिक सहयोग प्राप्त हुन्छ । - वैदेशिक रोजगारमा जाँदा विश्वासिलो र भरपर्दो मेनपावर कम्पनी मार्फत जानु पर्छ । - व्यवसायिक वा Visit भिसामा जानु हुदैन । - जानी जानी गलत कागजात बनाई जानु हुँदैन । - घर परिवारसँग सल्लाह गरि मानसिक रुपमा तयार हुनु पर्दछ । - वैदेशिक रोजगारमा जानका लागि पैसा बुझाएपछि व्यहोरा खुलाई भरपाई लिनु पर्दछ । - कति खर्च लाग्छ राम्ररी बुझनु पर्छ । - कुनै एजेन्ट वा कम्पनीले भरपाई दिन आनाकानी गरेमा ठगिकै नियत भएको बुझ्नु पर्छ । - स्वदेशी विमानस्थलवाट मात्र जानु पर्दछ । - अन्य छिमेकी देशको बाटो गरेर जानु हुँदैन । - बेचिन वा ठगीमा पर्न सकिन्छ । - आफू जाने देशको भौगोलिक स्थिति, हावापानी रहन, सहन, धर्म, कानून, काम गर्ने वातावरण आदि वारेमा सामान्य जानकारी लिनु पर्छ। यसका लागि पूर्व प्रस्थान अभिमूखीकरण तालीम अनिवार्य रुपमा लिनु पर्दछ । - वैदेशिक रोजगारमा जाँदा आवश्यक सवै कागजातहरुको एक एक प्रति आफू र परिवारको साथमा राख्नु पर्छ । - वैदेशिक रोजगारको क्रममा ठगिमा परे बैदेशिक रोजगार बिभागमा उजुरी गर्नु पर्दछ । - वैदेशिक रोजगार सम्वन्धी कुनै पनि सूचना जानकारीका वारेमा बुझ्नु परेमा बैदेशिक रोजगार बिभाग र बैदेशिक रोजगार प्रवर्द्धन वोर्डको सचिवालयको ठेगानामा सर्म्पर्क गरी बुझ्न सकिन्छ । - आम संचार माध्यमले प्रकाशन गरेको बैदेशिक रोजगारको सूचना/ विज्ञापन सहि भए नभएको बुझ्नु पर्दछ । गलत विज्ञापन गरी पैसा उर्ठाई ठगि गर्न सक्दछन । - सरकारले निषेध गरेको देशमा र काममा जानु हुदैन ।